Epoksi Zemin Neden Kabarır? Nem, Ozmoz ve Hazırlık

Epoksi zeminlerde en sık karşılaşılan ve en çok şikâyet edilen sorun kabarmadır. Zeminde küçük kabarcıklar belirir, zamanla büyür, bazıları patlar ve içinden sıvı akar ya da kaplama tabaka halinde kalkar. Kabarmanın birkaç farklı nedeni vardır ve her birinin çözümü farklıdır. Nedeni bulunmadan yapılan onarım, sorunun tekrar etmesine yol açar.

Bu yazıda kabarmanın başlıca türlerini, bunları birbirinden nasıl ayırt edebileceğinizi ve kabarmayı önlemek için neler yapılması gerektiğini anlatıyoruz.

Kabarmanın dört temel nedeni

1. Nem ve ozmotik kabarma

En yaygın ve en sinsi neden budur. Betonun içinde her zaman bir miktar nem ve çözünmüş tuzlar bulunur. Epoksi gibi geçirimsiz bir kaplama, betonun nefes almasını engeller. Kaplama ile beton arasındaki ara yüzeyde tuzlar birikirse, nem bu noktaya doğru çekilir ve basınç oluşturarak kaplamayı küçük kesecikler halinde kaldırır.

Ozmotik kabarmalar genellikle uygulamadan haftalar veya aylar sonra ortaya çıkar. Kabarcık açıldığında içinden çoğu zaman sıvı gelir; bu sıvı betondan geldiği için genellikle alkalidir. Zemin altında nem bariyeri olmayan zemine oturan döşemelerde ve yeterince kurumamış yeni betonlarda sık görülür.

2. Uygulama sırasında gaz çıkışı

Betonun gözeneklerindeki hava, beton ısındığında genleşerek yüzeye çıkar. Kaplama bu sırada henüz akışkansa, yüzeyde kabarcıklar ve iğne delikleri oluşur. Bu tür kusurlar uygulamadan hemen sonra, ilk saatlerde görülür; kabarcıkların içi boştur.

Özellikle sabah serinliğinde başlayıp güneşle ısınan alanlarda, astarı yetersiz kalan çok gözenekli betonlarda ve kirpi rulo kullanılmadan dökülen kalın self-leveling katlarda sık görülür.

3. Yetersiz yüzey hazırlığı

Şap sütü, yağ, kir veya eski boya üzerine yapılan kaplama, bu zayıf tabakaya tutunur. Zamanla tabaka betondan ayrılır ve kaplama geniş bir alanda kalkar. Bu tür ayrılmalarda içeride sıvı bulunmaz; zemine vurulduğunda boşluk sesi gelir ve kalkan parçanın arkasında ince bir toz veya eski kaplama tabakası görülür.

4. Kimyasal etki

Kaplamanın dayanamadığı bir kimyasal, onu yumuşatarak kabarmaya ve ayrılmaya yol açabilir. Bu tür hasar genellikle kimyasalın döküldüğü veya biriktiği bölgelerle sınırlıdır ve yüzeyde renk değişimi, yumuşama eşlik eder.

Nedeni nasıl ayırt edersiniz?

Gözlem	Olası neden
Uygulamadan haftalar veya aylar sonra başladı, kabarcıktan sıvı geliyor	Nem ve ozmotik kabarma
Uygulamadan hemen sonra, kabarcıklar boş, iğne delikleri var	Uygulama sırasında gaz çıkışı
Geniş alanda kalkma, vurunca boşluk sesi, arkada toz veya eski boya	Yetersiz yüzey hazırlığı
Belirli bölgelerde, kimyasal temasıyla birlikte, yüzey yumuşamış	Kimyasal etki
Kabarmalar duvar diplerinde, soğuk bölgelerde veya zemin altında su olan yerlerde yoğun	Zemin altından gelen nem

Kesin teşhis için kabarcıklar açılıp içi incelenir, zemin nemi ölçülür ve gerekirse sağlam bölgelerde kaplamanın yapışması test edilir. Bu adımları epoksi zemin tamiri ve yenileme sayfamızdaki teşhis aracıyla da ön değerlendirebilirsiniz.

Kabarma nasıl önlenir?

Nemi ölçün

Her uygulamadan önce zemin nemi ölçülmelidir. Yeni betonda yeterli kuruma süresi beklenmeli, süre ölçümle doğrulanmalıdır. Nem ölçüm yöntemlerini zemin hazırlığı ve nem ölçümü sayfamızda anlattık.

Nem kaynağını düşünün

Zemine oturan döşemelerde betonun altında nem bariyeri yoksa, zemin altından sürekli nem gelebilir. Yeni yapılarda betonun altına nem bariyeri konulması en etkili önlemdir. Mevcut yapılarda ise nem toleranslı veya nem bariyeri işlevi gören özel astarlar ya da neme daha toleranslı sistemler kullanılır.

Yüzeyi doğru hazırlayın

Şap sütü, yağ ve eski kaplamalar mekanik olarak alınmalı, yüzey açık gözenekli hale getirilmelidir. Hangi yöntemin seçileceğini shot blast, frezeleme ve taşlama karşılaştırması yazımızda anlattık.

Doğru zamanda uygulayın

Gaz çıkışını önlemek için gözenekli betonlar iyi astarlanmalı, mümkünse beton sıcaklığının yükselmediği veya düştüğü saatlerde uygulama yapılmalı ve kalın katlarda kirpi rulo kullanılmalıdır. Yüzey sıcaklığının çiğ noktasının en az 3 °C üzerinde olması da şarttır.

Kabarmış zemin nasıl onarılır?

• Az sayıda ve yerel kabarcık: kabarcık açılır, temizlenir, kurutulur ve epoksi harçla onarılır; ardından yüzey yenilenir.
• Gaz çıkışından kaynaklanan iğne delikleri: yüzey zımparalanıp yeni bir kat atılarak kapatılır.
• Yaygın ozmotik kabarma: kaplama sökülür, nem ölçülür, nem toleranslı astarla sistem yeniden uygulanır.
• Yetersiz hazırlık nedeniyle ayrılma: gevşek alanlar alınır; ayrılma yaygınsa tüm kaplama sökülüp yüzey yeniden hazırlanır.

Nedeni çözülmeden kabarcıkların üzerine yeni kat atmak, sorunu yalnızca birkaç ay erteler.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Kabarmanın kesin nedeni yerinde inceleme ve ölçümle belirlenir.