Bu yazıda
Epoksi zemin uygulaması dışarıdan bakıldığında basit bir boya işi gibi görünür. Oysa uygulama sırasında kullanılan reçineler, sertleştiriciler, solventler ve yüzey hazırlığında çıkan beton tozu, hem uygulama ekibi hem de tesiste çalışmaya devam eden kişiler için gerçek riskler taşır.
Bu yazıda epoksi uygulamasının başlıca sağlık ve güvenlik risklerini, bunlara karşı alınması gereken önlemleri ve tesis sahibi olarak uygulayıcı firmadan neleri istemeniz gerektiğini anlatıyoruz.
Başlıca riskler
| Risk | Kaynağı | Olası etki |
|---|---|---|
| Deri hassaslaşması | Epoksi reçine ve amin sertleştiriciler | Alerjik deri reaksiyonu; bir kez hassaslaşan kişide küçük temaslar bile reaksiyon yapabilir |
| Solvent buharı | Solventli astar, boya ve temizlik maddeleri | Baş ağrısı, baş dönmesi; yüksek derişimde yangın ve patlama riski |
| İzosiyanat | Poliüretan sistemlerin sertleştiricisi | Solunum yolu hassaslaşması |
| Kristal silika tozu | Taşlama, shot blast, frezeleme | Uzun süreli maruziyette ciddi akciğer hastalıkları |
| Gürültü | Yüzey hazırlık makineleri | İşitme kaybı |
| Isı açığa çıkması | Karışım kabında büyük miktarda bekletilen malzeme | Kabın aşırı ısınması, duman, yanık riski |
Önlemlerde doğru sıra
İş sağlığı ve güvenliğinde önlemler bir öncelik sırasıyla ele alınır: önce tehlikeyi ortadan kaldırmak veya azaltmak, sonra teknik önlemler, ardından organizasyonel önlemler ve en son kişisel koruyucu donanım. Epoksi uygulamasında bu sıra şöyle uygulanır:
1. Tehlikeyi azaltmak: solventsiz ve düşük emisyonlu ürünler
Kapalı ve çalışan tesislerde solventsiz sistemlerin seçilmesi, solvent buharı ve yangın riskini kaynağında azaltır. Bu yaklaşım koku sorununu da büyük ölçüde çözer; gıda ve ilaç tesislerinde ürünlere koku geçmesi riskini düşürür.
2. Teknik önlemler: havalandırma ve toz emiş
- Kapalı alanlarda cebri havalandırma; hava akışı çalışma alanından dışarıya, tesisin diğer bölümlerine değil.
- Yüzey hazırlığında endüstriyel toz emiş sistemine bağlı makineler.
- Çalışma alanının diğer bölümlerden perdeyle ayrılması.
- Patlayıcı ortam riski varsa bölgeye uygun elektrikli ekipman ve kıvılcım kaynaklarının kontrolü.
3. Organizasyonel önlemler
- Uygulama alanına yetkisiz girişin engellenmesi, bariyer ve uyarı levhaları.
- Malzemelerin güvenlik bilgi formlarının sahada bulunması ve ekibin bunları bilmesi.
- Karışımın, çalışma süresi içinde kullanılabilecek miktarlarda hazırlanması.
- Kür süresince alanın işaretli tutulması ve trafiğe açılma tarihlerinin önceden duyurulması.
- Atıkların ayrıştırılması: karıştırılmamış bileşen artıkları ve boş ambalajlar tehlikeli atık olarak değerlendirilir.
4. Kişisel koruyucu donanım
- Eldiven: epoksi ve sertleştiricilere karşı uygun malzemeden, genellikle nitril eldiven; eldiven delindiğinde hemen değiştirilir.
- Göz koruması: karışım ve uygulama sırasında sıçramalara karşı gözlük.
- Solunum koruması: toz için uygun sınıfta toz maskesi; solvent ve izosiyanat için ürüne uygun filtreli maske.
- Vücut koruması: uzun kollu iş elbisesi veya tek kullanımlık tulum; deri temasını önlemek esastır.
- Kulak koruyucu: yüzey hazırlığı sırasında.
Hangi koruyucunun gerektiği, ürünün güvenlik bilgi formunun 8. bölümünde (maruziyet kontrolleri ve kişisel korunma) yer alır. Tehlike tanımları ise 2. bölümdedir.
Tesisin çalışanları için önlemler
Uygulama çalışan bir tesiste yapılıyorsa, risk yalnızca uygulama ekibini değil tesisin çalışanlarını da etkiler. Bu yüzden iş, tesisin iş güvenliği birimiyle birlikte planlanmalıdır:
- Çalışma alanına yakın bölümlerde koku ve toz kontrol edilmeli.
- Havalandırma yönü, kokunun diğer bölümlere taşınmasını önleyecek şekilde ayarlanmalı.
- Kür tamamlanmadan çalışanlar alana girmemeli.
- Hassaslaşma öyküsü olan çalışanlar, uygulama süresince alandan uzak tutulmalı.
Uygulayıcı firmadan isteyin
- Kullanılacak tüm ürünlerin güvenlik bilgi formları
- İşe özgü risk değerlendirmesi ve alınacak önlemler
- Havalandırma ve toz kontrol planı
- Ekibin İSG eğitim belgeleri ve kişisel koruyucu donanımları
- Atık yönetimi planı
- Kür ve alana yeniden giriş süreleri
İlgili mevzuat: 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik, Tozla Mücadele Yönetmeliği ve Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik. Sahada aldığımız önlemleri iş güvenliği sayfamızda anlattık.
İSG evrakı iş başlamadan elinizde
Solventsiz sistemler, toz emişli ekipman ve havalandırma planıyla çalışıyor; risk değerlendirmesi ve güvenlik bilgi formlarını iş başlamadan iletiyoruz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. İşinize özgü önlemler, kullanılan ürünlerin güvenlik bilgi formları ve iş güvenliği uzmanınızın risk değerlendirmesine göre belirlenir.
